Özefagus Perforasyonları ( Yemek Borusu Yırtılmaları )

Mayıs 23rd, 2013 Gastrointestinal Sistem CerrahisiGenel Cerrahi 4 Comments
Özefagus Perforasyonları ( Yemek Borusu Yırtılmaları )

Özefagus Perforasyonları ( Yemek Borusu Yırtılmaları ) 

Özefagus ( Yemek Borusu ) Perforasyonları özellikle genel cerrahiyi ilgilendiren önemli acil hastalıklar arasında yer almaktadır. Özefagus’un delinmesine veya gıda maddelerinin geçişine engel olacak şekilde meydana gelen yaralanmalar hastanın ölümüne ( mortalite ), yada ciddi şekilde yaralanmasına ( morbidite ) sebep olurlar. Biz bu konu da  Özefagus yaralanmalarını 2 kısım da toplayacağız:

1-) Kesici, delici ve künt şekilde oluşan mekanik özefagus yaralanmaları,

2-) Koroziv ( Yakıcı madde )  nedeniyle oluşan kimyasal özefagus yaralanmaları.

figure_UCD_921_0

1-) Kesici, Delici, Künt şekilde oluşan mekanik özefagus yaralanmaları nelerdir ? Bu tarz yaralanma durumların da tanı ve tedavi nasıldır ? 

Özellikle çocukluk yaşların da görülen yemek borusuna para, pil veya yabancı cisim kaçmasına bağlı olan durumlar bu konunun ana kısmını oluşturmaktadır. Ancak burada özellikle değinmemiz gereken husus bu tip yabancı cisim yutulmalarının büyük bir kısmı %80 ‘i herhangi bir cerrahi ve cerrahi dışı girişime gerek kalmadan spontan ( kendiliğinden ) sindirim sistemine dahil olarak vücuttan atılır. Geri kalan %10-20 Lik kısım ise ameliyat dışı yöntemler ile ( endoskopik yollarla ) tedavi edilir. Yabancı cisimlerin %1 ise Ameliyatla çıkarılmaya neden olacak biçimde özefagusta tıkanma ve yaralanmaya sebep olur.

Çocuklarda özellikle para, pil ve yabancı cisim yutulması özefagus mekanik yaralanmaları oluşturur. Erişkinlerde ise travma başta olmak üzere gıda maddeleri ve et tıkanmaları oluşturur.

Yutulan sivri uçlu cisimlerin Özefagus ( Yemek Borusunu ) delme olasılığı %35 gibi yüksek bir orandadır. Aynı zaman da yutulan narkotik ilaçlar da özefagus perforasyonuna ( delinmesine ) yola açabilir. Aynı zamanda hasta da endoskopi yaparken de travmaya uğramış özefagus perfore olabilmektedir %0.1.

 

Tanı: Özefagus ( Yemek Borusu ) perforasyonlarında gögüs  ve boyun ağrısı, soluk almada zorlanma ve ateş ile karakterizedir.  Özefagus Perforasyonlarında ilk tanı metodu olarak PA akciğer grafi istenir. Grafi de görülen hava seviyesine göre şüpheli durumlar da Baryumlu Özefagus grafisi altın standart olarak kesin tanı da yerini alır. Eğer bir hastada boyun bölgesinde amfizem ve çıtırtı tarzı sesler duyuluyorsa bu özefagus yırtılması anlamına gelecek önemli bir bulgu olarak yorumlanmalıdır. Endoskopi yöntemiyle de özefagus perforasyonuna  hem tanı hem de tedavi uygulanbilir.

Tedavi: Özefagus perforasyonlarında hızlı tanı ve tedavinin önemi büyüktür. Geç kalınması halinde hastada ciddi morbidite ( ölüm ) ve morbidite ( sakatlanma ) riski bulunmaktadır. Özellikle hastanın oral alımı kesilmelidir. Özefagus perforasyonlarında birincil amaç perforasyonun olduğu yerin dikilmesi ( suture edilmesi ), 2. amaç hastanın perforasyon nedeniyle oluşabilecek infeksiyon durumuna karşı korunmasıdır. Bu nedenle HASTAYA MUTLAKA GENİŞ SPEKTRUMLU ANTİBİYOTİK başlanmalıdır. Antibiyotiğin başlanmadığı durumlarda ciddi ve ölümcül inektif tablolarla hasta sepsise girebilir.

 

Unutulamamalıdır ki Özefagus Perforasyonu ( Yemek borusu Yırtılmaları ) ciddi MORTALİTE ( Ölüm ) riski içerebilen bir hastalıktır. Tedaviye ilk 24 saat içerisin de başlanırsa ölüm oranı %25, 24-48 Saat arasında başlanırsa ölüm oranı %65, 48 Saat ve daha geç başlanması halinde ölüm oranı %75-89’dur. Bu yüzden tedavi hızlı olarak planlanmalı yırtığın yeri ve ciddiyetine göre tedavi planlanmalıdır.

 

2-Koroziv ( Yakıcı madde )  nedeniyle oluşan kimyasal özefagus yaralanmaları nelerdir ? Bu tarz yaralanma durumların da tanı ve tedavi nasıldır ? 

İntihar amaçlı koroziv madde ( asit, baz … ) içimi söz konusu olabilir burada içilen sıvının miktarı önemli rol oynamaktadır. Çocuklar da genellikle temizlik maddelerinin içimi gibi durumlar önemli bir oranı oluşturmaktadır. Eğer içilen sıvı yüksek miktarda ise ilk 24 Saat içerisinde mutlaka Endsokopi planlamalıdır. Aynı zamanda hastanın oral ( ağızdan alımı ) mutlaka kesilmeli. Eğer sıvı verilecek ise bu mutlaka endoskopinin ardından yapılmalıdır.

Koroziv madde içiminde HASTA KESİNLİKLE VE KESİNLİKLE KUSTURULMAMALIDIR. Halk arasında yaygın olan bir yanlış hastanın kusturularak içilen sıvının çıkartılması bu şekilde hastanın tedai olacağı düşüncesidir. Ancak bu düşünce kesinlikle yanlıştır çünkü, kusturulma sırasında asit veya baz içerikli koroziv madde tekrar yemek borusundan geçerek özefagusta ikinci bir yangıya sebep olur, hasta 2 kez o maddeyi içmiş gibi kuvvetli bir etki gösterir. Endoskopi ardından eğer özefagus perforasyonu olmamış ise hastaya nötral içerikli sıvı verilebilir. İlk 24 Saat içerisinde yapılan endoskopi sayesinde hastada oluşabilecek striktür ( özefagus darlıkları ) engellenmiş olur bu yüzden hastaya ilk 24 saat içerisinde mutlaka ENDOSKOPİ YAPILMALIDIR. Hastaya yine geniş spektrumlu antibiyotik i sıvı replasmanı ve PPI ( proten pomba inhibitörleri ) başlanmalıdır.

Diğer Perforasyon Defektleri Boerhaave syndrome ( sendromu ) ve Mallory Weiss Sendromu diğer yazımız da ayrıntılı olarak anlatılacaktır.

Mutlu ve Sağlıklı Günler Dileğiyle….

İnt. Dr. Ahmet Bahadır UÇAR

MD. Cansel Yıldız


facebook-paylas

Yazar bahadir

» 352 yazısı bulunmaktadır.

4 Yorum

  1. Gülçin dedi ki:

    Benim kızım koroziv madde içti yemek borusu yandı şimdilik sıvı tuketiyoruz yarasi nin düzelmesi ne zaman bulur acaba bide emerken sadwce ağzından biraz su geliyor normal mi

    • bahadir dedi ki:

      Düzelme içilen maddeye bağlı olamakla beraber 1-3 Ay arasında beklenir ancak bazı durumlarda özefagus ( yemek borusunda ) yapışıklıklar meydana gelir. Bu durumlarda buji yöntemleri ve cerrahi yöntemler uygulanır. Öncelikle beklemek ve gelişimle beraber yemek borusunda kaldıysa hasarın ne kadar kaldığını, bunun yaşam fonksiyonlarını ne derece etkilediğine bakmak, eğer gerekiyorsa girişimsel işlemleri uygulamak gerekmektedir. Geçmiş olsun dileklerimle.

  2. Omer dedi ki:

    Hocam merhaba. Ben 2 gun once sert bir ekmekparcasini yutarken bogazim acidi sivriydi vebattigini hiseettim o saatten sonra ne zaman cay veya kahve gibi sicak su icsem o bolgede yutkunma zorlugu cekiyorum ama yemeklerde ve soguksivilarda boyle bir sprun yok nedendir acaba tesekkurler

    • bahadir dedi ki:

      Omer bey, orafarenks bölgenizde cismin tahriş edici bir etkisi olabilir. Bu genellikle birkaç gün içerisin de kendiliğinden düzelir. Ancak bu batma hissi 1 haftayı geçmişse bir KBB uzmanına görünmeniz de fayda var.





Tibbiyardim.com Site İçi Arama:

Ana Sayfa

Anasayfa Anasayfa için tıklayınız !

Reklam